Diễn đàn pháp luật năm 2017 “Tăng cường tiếp cận công lý cho người nghèo và nhóm yếu thế”
Sign In

Diễn đàn pháp luật năm 2017 “Tăng cường tiếp cận công lý cho người nghèo và nhóm yếu thế”

Thực hiện Kế hoạch hoạt động năm 2017 của Nhóm quan hệ đối tác pháp luật, trong khuôn khổ hợp tác với Dự án “Quản trị nhà nước nhằm tăng trưởng toàn diện (dự án GIG) do USAID tài trợ, ngày 15/9/2017, Bộ Tư pháp đã tổ chức Diễn đàn pháp luật năm 2017 với chủ đề “Tăng cường tiếp cận công lý cho người nghèo và nhóm yếu thế” tại thành phố Hà Nội.

          Đồng chủ trì Diễn đàn có đồng chí Nguyễn Khánh Ngọc, Thứ trưởng Bộ Tư pháp – Trưởng Ban điều hành Nhóm quan hệ đối tác pháp luật; đồng chí Nguyễn Thúy Hiền – Phó Chánh án Tòa án nhân dân tối cao và Ông Michael Greene, Giám đốc quốc gia USAID Việt Nam – Đại diện nhà tài trợ. Diễn đàn cũng thu hút sự tham gia của khoảng 150 đại biểu, là đại diện của Ban chỉ đạo cải cách tư pháp Trung ương, một số cơ quan của Quốc hội, Tòa án nhân dân tối cao, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao; một số Bộ, ngành, một số viện nghiên cứu, cơ sở đào tạo luật, Hội Luật gia Việt Nam, Liên đoàn Luật sư Việt Nam; đại diện một số Sở Tư pháp, Hội Luật gia, Hội Liên hiệp phụ nữ, Trung tâm trợ giúp pháp lý ở địa phương, hòa giải viên cơ sở và đại diện một số cơ quan ngoại giao của một số nước, các tổ chức quốc tế, các nhà tài trợ trong lĩnh vực pháp luật và tư pháp của Việt Nam.
          Phát biểu khai mạc Diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Khánh Ngọc khẳng định trong những năm qua, thực hiện Chiến lược xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật, Chiến lược cải cách tư pháp, Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu trong việc hoàn thiện và tổ chức thi hành pháp luật nhằm tăng cường tiếp cận công lý, tiếp cận pháp luật cho người dân, đặc biệt là những người nghèo và nhóm yếu thế trong xã hội. Tuy nhiên, các cơ quan Việt Nam cũng nhận thấy còn rất nhiều việc phải làm để thực hiện tốt hơn những nội dung công việc nêu trên.
          Đánh giá cao những thành tựu của Việt Nam trong việc hoàn thiện hệ thống pháp luật bảo đảm quyền con người quyền công dân, ông Michael Greene, Giám đốc quốc gia, USAID hy vọng những quy định pháp luật sẽ được thực thi hiệu quả trên thực tế để người dân, đặc biệt là những người nghèo và nhóm yếu thế có thể được tiếp cận với công bằng, công lý.
Nội dung của Diễn đàn năm 2017 tập trung vào việc trao đổi, thảo luận, cung cấp thông tin về kết quả xây dựng, hoàn thiện pháp luật của Việt Nam trong lĩnh vực trợ giúp pháp lý, hòa giải ở cơ sở và đảm bảo công lý về khía cạnh giới đối với nạn nhân bạo lực về giới nhằm tăng cường tiếp cận công lý cho người nghèo và nhóm yếu thế. Đây là những nội dung thu hút sự quan tâm, chú ý đặc biệt từ Chính phủ, các cơ quan nhà nước và người dân.
          Luật trợ giúp pháp lý (sửa đổi) đã đánh dấu mốc quan trọng trong việc hoàn thiện công tác trợ giúp pháp lý ở Việt Nam, là một trong những luật về quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân
          Phát biểu tại Diễn đàn, đồng chí Nguyễn Thị Minh, Cục trưởng Cục Trợ giúp pháp lý khẳng định Luật trợ giúp pháp lý (sửa đổi) đã có nhiều điểm mới nhằm khẳng định rõ nét hơn vai trò, trách nhiệm của Nhà nước trong công tác trợ giúp pháp lý; mở rộng hơn diện người được trợ giúp pháp lý; nâng cao chất lượng dịch vụ trợ giúp pháp lý; tập trung thực hiện vụ việc TGPL; tạo thuận lợi cho người được TGPL; tăng cường trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức đối với hoạt động TGPL…Những điểm mới này của Luật đã tạo khuôn khổ pháp lý cho sự phát triển bền vững công tác TGPL theo hướng chuyên nghiệp, sử dụng hiệu quả các nguồn lực của Nhà nước và xã hội để kịp thời cung cấp dịch vụ pháp lý cho người nghèo và nhóm người yếu thế không có khả năng chi trả dịch vụ pháp lý và những người thuộc diện chính sách được TGPL, tạo bước chuyển biến căn bản trong việc nâng cao chất lượng dịch vụ pháp lý. Đồng thời, Luật trợ giúp pháp lý sửa đổi cũng thể hiện rõ nét chính sách nhân văn, sự quan tâm toàn diện của Đảng và Nhà nước đối với các đối tượng yếu thế. Nhà nước tạo điều kiện thuận lợi tối đa để người dân biết và thực hiện các quyền của mình, bảo đảm trong những vụ việc cụ thể, quyền và lợi ích hợp pháp của người được TGPL sẽ được bảo vệ kịp thời.
Hòa giải ở cơ sở giúp người dân nâng cao nhận thức về các quy định của pháp luật, nắm vững các quyền và nghĩa vụ của mình, cũng như các chủ thể khác
Thông tin tới Diễn đàn về tình hình thực hiện công tác hòa giải cơ sở ở Việt Nam, Vụ trưởng Vụ Phổ biến Giáo dục pháp luật Đỗ Xuân Lân cho biết công tác hòa giải ở cơ sở trong thời gian qua đã có những tác động tích cực đến việc tiếp cận công lý và sử dụng quyền của người dân, giúp họ nâng cao nhận thức pháp luật, nắm bắt được đầy đủ quyền và nghĩa vụ của mình và của chủ thể khác để tự mình quyết định lựa chọn cách xử sự phù hợp nhất, không đẩy mâu thuẫn, tranh chấp, xung đột lên cao; củng cố, duy trì được các quan hệ tốt đẹp có nguy cơ bị rạn nứt; đặt lợi ích của cá nhân trong mối quan hệ với lợi ích của cộng đồng, lợi ích chung và lợi ích của các chủ thể khác. Bên cạnh đó, ông Lân cũng khẳng định xuất phát từ bản chất của hòa giải ở cơ sở là sự thỏa thuận, thể hiện ý chí và quyền định đoạt của chính các bên tranh chấp, nó mang tính tự nguyện, tự quản xã hội, do vậy, hòa giải ở cơ sở có những ưu điểm nhất định như giải quyết kịp thời ngay từ đầu các mâu thuẫn, tranh chấp; dễ tạo sự thông cảm giữa các bên do những người thực hiện và tham gia hòa giải là những người gần gũi, quen biết; góp phần hạn chế các vụ, việc khiếu kiện vượt cấp, tiết kiệm thời gian, tiền bạc của nhân dân và Nhà nước…. Thực hiện tốt công tác hòa giải ở cơ sở sẽ thúc đẩy người dân tích cực, chủ động sử dụng pháp luật, biết thụ hưởng các quyền, thực hiện các nghĩa vụ pháp lý một cách hữu hiệu trong quá trình giải quyết các mâu thuẫn, tranh chấp, xung đột ngay tại địa bàn cơ sở.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đáng khích lệ đã đạt được, công tác hòa giải ở cơ sở cũng cần được hoàn thiện và nâng cao hơn nữa, chú trọng vào các vấn đề bao gồm: nghiên cứu, nhận diện đầy đủ các mâu thuẫn, tranh chấp, xung đột tại địa bàn cơ sở; tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện thể chế để gắn kết hòa giải ở cơ sở với hoạt động tố tụng; củng cố, kiện toàn, nâng cao năng lực tổ chức và hoạt động mạng lưới Tổ hòa giải và đội ngũ hòa giải viên; nâng cao nhận thức của người dân và xã hội trong việc ưu tiên sử dụng hòa giải ở cơ sở và huy động sự tham gia của các cấp, ngành trong việc thực hiện hòa giải ở cơ sở ở Việt Nam…
Pháp luật Việt Nam về bảo đảm công lý đối với nạn nhân bị bạo lực trên cơ sở về giới ngày một hoàn thiện, phù hợp với thực tiễn Việt Nam cũng như thực hiện các cam kết của Việt Nam trong các văn kiện quốc tế đã ký kết tham gia
Thông qua tham luận “Đảm bảo công lý đối với nạn nhân bị bạo lực về giới”, Phó Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Thúy Hiền đã giới thiệu tới các đại biểu tham dự Diễn đàn bức tranh tổng thể về pháp luật của Việt Nam về bảo đảm công lý đối với nạn nhân bị bạo lực về khía cạnh giới. Theo đó, hiện nay vấn đề bạo lực giới và bình đẳng giới được quy định tại các văn bản có giá trị pháp lý cao như Hiến pháp, Bộ Luật Hình sự, Luật Bình đẳng giới, Luật Hôn nhân và Gia đình, Luật phòng, chống bạo lực gia đình, Luật bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em; Luật người cao tuổi; Luật quốc tịch; Luật nuôi con nuôi. Bên cạnh đó, công tác xét xử, giải quyết các vụ việc liên quan đến bạo lực về khía cạnh cũng ngày càng được quan tâm, chú trọng thông qua tăng cường các biện pháp bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp cho các bị can, bị cáo, đương sự không có sự phân biệt giữa các đối tượng là nam giới hay phụ nữ.
Tuy nhiên, Phó Chánh án cũng nhấn mạnh, mặc dù có nhiều những nỗ lực và thành công nhất định, song bạo lực về giới ở Việt Nam vẫn còn rất phổ biến, do vậy, cần chú trọng hơn nữa đến giải pháp tăng cường sự bình đẳng giới và tăng cường vai trò của phụ nữ, đặc biệt là xóa bỏ các rào cản trong quy định của pháp luật gây cản trở đến quyền của phụ nữ và giải quyết vấn đề tâm lý cho phụ nữ.
Diễn đàn đã kết thúc tốt đẹp với những ý kiến phát biểu tâm huyết, trách nhiệm và có giá trị của các đại biểu tham dự liên quan đến các vấn đề ngân sách nhà nước dành cho hoạt động trợ giúp pháp lý, thủ tục áp dụng đối với người được trợ giúp pháp lý, truyền thông và phổ biến pháp luật, bồi dưỡng, nâng cao năng lực chuyên môn cho hòa giải viên, đảm bảo tính công bằng trong thực thi luật hòa giải, giải pháp tăng cường sự bình đẳng giới…